Πρόληψη και αντιμετώπιση CoVid 19

Covid-19: Τρεις ειδικοί αναλύουν την έκθεση του ΕΟΦ για τις παρενέργειες των εμβολίων

Το πολυσυζητημένο θέμα των παρενεργειών των εμβολίων για τον κορωνοϊό στο μικροσκόπιο – Τι λένε στην «Κ» οι Δημήτρης Παρασκευής, Γκίκας Μαγιορνίκης και Δημήτρης Φιλίππου

Η έκθεση του ΕΟΦ η οποία δημοσιοποιήθηκε πριν από δύο ημέρες και η οποία παρουσιάζει τις ανεπιθύμητες ενέργειες και τους θανάτους που σχετίζονται με τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού θέλει προσοχή στην «ανάγνωση» και αποκωδικοποίησή της- λένε στην «Κ» οι λοιμωξιολόγοι Γκίκας Μαγιορκίνης και Δημήτρης Παρασκευής αλλά και ο πρόεδρος του ΕΟΦ, Δημήτρης Φιλίππου.

Η έκθεση παρουσιάζει τις αναφορές για περιστατικά που έλαβαν χώρα τόσο το 2022 όσο και το 2021. Οι αναφορές γίνονται στον ΕΟΦ μέσα από την «Κίτρινη Κάρτα (www.kitrinikarta.gr) ή αλλιώς το κεντρικό σύστημα της φαρμακοεπαγρύπνησης και της ασφαλούς χρήσης των φαρμάκων και εμβολίων, στη χώρα μας.

Σύμφωνα με τη φετινή έκθεση λοιπόν, αναφέρθηκαν 63 θάνατοι σχετιζόμενοι με τα εμβόλια για την Covid-19. Οι 38 κατεγράφησαν το 2021, οι 21 το 2022, ενώ για τέσσερις δεν υπάρχει σχετική πληροφορία.

Από τις 63 αναφορές, δύο θάνατοι αξιολογήθηκαν ως ισχυρά σχετιζόμενοι με τον εμβολιασμό, ένας με το εμβόλιο της Pfizer και ένας με της AstraZeneca.

Από εκεί και έπειτα, για 12 αναφορές σημειώνεται ότι δεν ήταν πιθανή η συσχέτισή τους με τον εμβολιασμό (unlikely). Άλλες 14, δεν ήταν δυνατό να αξιολογηθούν από τα διαθέσιμα στοιχεία που έχουν αποσταλεί, ενώ σε 35 αναφορές δεν έχει ολοκληρωθεί η αξιολόγησή τους, διότι αναμένονται συμπληρωματικά στοιχεία που έχουν ζητηθεί (π.χ πορίσματα ιατροδικαστικών εκθέσεων).

Επίσης, ελέγχονται από τις υγειονομικές αρχές 1.633 αναφορές ανεπιθύμητων ενεργειών το 2022, ως σχετιζόμενες με τον εμβολιασμό κατά του κορωνοϊού. Από αυτές, οι 1.344 δηλώθηκαν ως σοβαρές και οι 289 ως μη σοβαρές.

Σημειώνεται πως στην αντίστοιχη έκθεση του 2021 είχαν γίνει 9.411 αναφορές πιθανολογούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών επί περίπου 17 εκατομμυρίων εμβολιασμών που είχαν διενεργηθεί. Το 2022 ο αριθμός των εμβολιαστικών δόσεων ήταν 4.547.117, με όλα τα εμβόλια για την Covid-19.

 

«Οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν σχετίζονται απαραίτητα με το εμβόλιο»

«Αυτό που πρέπει να τονίσουμε είναι πως στοιχεία της έκθεσης αφορούν σε ανεπιθύμητες ενέργειες ή θανάτους, τα οποία δηλώνονται ως τέτοια από τους ίδιους τους πολίτες που εμβολιάστηκαν ή από τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό που τούς παρακολουθεί. Δεν σχετίζονται απαραίτητα με το εμβόλιο», σημειώνει μιλώντας στην Κ» ο Δημήτρης Παρασκευής, Αναπληρωτής Καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής ΕΚΠΑ και αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ.

Ο ίδιος τονίζει μάλιστα πως ο αριθμός των δύο θανάτων που συσχετίζονται πιο ευθέως με το εμβόλιο, είναι ένας πολύ μικρός αριθμός σε σχέση με τους πάνω από 20.000.000 εμβολιασμούς που έχουν πραγματοποιηθεί συνολικά στην Ελλάδα.

«Επίσης, ο ετήσιος αριθμός των δηλωμένων παρενεργειών στη χώρα μας είναι πάρα πολύ μειωμένος το 2022 σε σχέση με το 2021. Και είναι επίσης σημαντικό να πούμε πως ο ΕΟΦ δεν αξιολογεί, ούτε επεξεργάζεται αυτές τις αναφορές. Δημοσιοποιεί τα στοιχεία στο πλαίσιο της διαφάνειας και έτσι πρέπει να κάνει».

Στη ερώτηση γιατί το 2021 ήταν πολύ περισσότερες οι καταγραφές σε σχέση με την επόμενη χρονιά, η απάντηση δεν είναι μόνο γιατί την πρώτη χρονιά έγιναν πολύ περισσότεροι εμβολιασμοί, αλλά σύμφωνα με τον κ. Παρασκευή, την πρώτη χρονιά των εμβολιασμών για τον κορωνοϊό, η συζήτηση και το ενδιαφέρον για τις ανεπιθύμητες παρενέργειες ήταν πολύ μεγαλύτερα, όπως και ο φόβος απέναντι στα εμβόλια.

Σημειώνεται πως οι 1.040 (από τις 1.633) αναφορές για ανεπιθύμητες ενέργειες το 2022, έγιναν από μη επαγγελματίες υγείας, είτε δηλαδή από τον ίδιο τον ασθενή, είτε από συγγενή του ή δικηγόρο.

Οι γιατροί που υπέβαλαν αναφορές για ανθρώπους που παρακολουθούν έφτασαν τους 511, ενώ 60 αναφορές έγιναν από φαρμακοποιούς και 22 από άλλους επαγγελματίες υγείας.

Το 60,2% των αναφορών υποβλήθηκαν από γυναίκες ασθενείς. Σε ποσοστό 39,9% οι αναφορές έγιναν από άτομα ηλικίας 30-49 χρόνων. Ακολουθεί η ομάδα των 50-69 ετών με ποσοστό 26,7%, ενώ μόλις 1 στις 10 αναφορές αφορούσε άτομο ηλικίας 18-29 ετών.

Τέλος, στις ανεπιθύμητες ενέργειες ειδικού ενδιαφέροντος σε ανηλίκους και σε ενήλικες, κυριαρχούν οι μυοκαρδίτιδες και οι περικαρδίτιδες.

«Πολύ ενθαρρυντικά τα στοιχεία» σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΦ

Την άποψη του κ. Παρασκευή ασπάζεται και ο Γκίκας Μαγιορκίνης, Καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, σύμφωνα με τον οποίο, ο αριθμός των εμβολιασμών που εξετάζεται είναι πολύ μεγάλος και είναι αναμενόμενο γεγονότα που θα συνέβαιναν έτσι κι αλλιώς, όπως η διάγνωση ενός αυτοάνοσου νοσήματος για παράδειγμα, και τα οποία συνέπεσαν χρονικά με έναν εμβολιασμό, να αποδοθούν στο εμβόλιο (χωρίς όμως αυτό να ισχύει).

«Σε κάθε περίπτωση, τα νούμερα της έκθεσης είναι πολύ χαμηλά και σίγουρα δεν είναι παραπάνω απ’ ό,τι έχουμε δει σε άλλες χώρες», σχολιάζει ο ίδιος και προσθέτει: «παρόλα αυτά είναι σημαντική η συνέχιση της συλλογής των στοιχείων για να εξαχθούν ποιοτικά αποτελέσματα σε σχέση με τις πραγματικές παρενέργειες τις οποίες μελετάμε στενά και σε βάθος χρόνου οι επιδημιολόγοι».

Ο ίδιος μάλιστα τονίζει πως οι παρενέργειες στις οποίες είχαν εστιάσει οι επιδημιολόγοι από την αρχή των εμβολιασμών, έχουν ξεκαθαρίσει πια σε μεγάλο βαθμό. «Γνωρίζουμε ότι το Astrazeneca εμφάνιζε αρκετά περισσότερες παρενέργειες σε σχέση με τα υπόλοιπα εμβόλια. Γι’ αυτό άλλωστε ελήφθη μετά από λίγο καιρό και η απόφαση να σταματήσει να χορηγείται αυτό το σκεύασμα στις νεότερες ομάδες στη χώρα μας – γιατί οι παρενέργειες ήταν μεγαλύτερες από το όφελος. Και αφού την ίδια στιγμή υπήρχε εμβόλιο με ασφαλέστερο προφίλ, προτιμήθηκε το δεύτερο».

Σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη, η έκθεση του ΕΟΦ αποτυπώνει αυτές τις παρενέργειες, οι οποίες άρχισαν να κατηγοριοποιούνται ανά εμβόλιο λίγους μήνες μετά την εκκίνηση των εμβολιασμών.

Για παράδειγμα, οι περισσότερες αναφορές που έγιναν για τον βασικό όγκο των εμβολίων της Pfizer αφορούν σε διαταραχές του νευρικού, του μυοσκελετικού και του καρδιαγγειακού συστήματος, κάτι το οποίο έχει επισημανθεί εδώ και καιρό. Τονίζεται πως οι περισσότερες αναφορές αφορούν το πρώτο εμβόλιο και όχι τα επόμενα για τις παραλλαγές της Όμικρον. Γενικές διαταραχές, καθώς και διαταραχές του νευρικού συστήματος αναφέρονται για το εμβόλιο της Moderna, ενώ για το εμβόλιο της Astrazeneca οι αναφορές είναι ελάχιστες, μιας και οι εμβολιασμοί με αυτό το σκεύασμα έπεσαν κατακόρυφα στη χώρα μας.

Τέλος, ο πρόεδρος του ΕΟΦ, Δημήτρης Φιλίππου ανέφερε με τη σειρά του στην «Κ» πως την πρώτη χρονιά έγινε σε κάποιο βαθμό και κατάχρηση της χρήσης των Κίτρινων Καρτών. Ο ίδιος μάς ανέφερε μάλιστα την έκδοση Κίτρινης Κάρτας για σοβαρή παρενέργεια από εμβόλιο, χωρίς να έχει γίνει καν το εμβόλιο, όπως διαπιστώθηκε.

Ο ίδιος επανέλαβε με τη σειρά του πως οι δύο «ισχυρά συσχετιζόμενοι» θάνατοι με το εμβόλιο κατά της Covid-19, είναι ένα πολύ μικρό νούμερο και πως η συνολική εικόνα των παρενεργειών από τα εμβόλια για τον κορωνοϊό είναι πολύ ενθαρρυντική, ειδικά για αυτά τα σκευάσματα που δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά με μαζικό τρόπο στην παγκόσμια κοινότητα.